{"id":134,"date":"2019-04-23T13:26:45","date_gmt":"2019-04-23T15:26:45","guid":{"rendered":"http:\/\/kibinaivilniuje.lt\/pl\/?page_id=134"},"modified":"2021-01-18T12:26:54","modified_gmt":"2021-01-18T14:26:54","slug":"kibiny-dziedzictwo-narodowe","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kibinaivilniuje.lt\/pl\/kibiny-dziedzictwo-narodowe\/","title":{"rendered":"Kibiny – DZIEDZICTWO NARODOWE"},"content":{"rendered":"

\u00a0tel. +37069061010 , info@kibinaivilniuje.lt,<\/strong> www.trakukibinai.lt<\/span><\/p>\n

M\u00f3wimy po litewsku, angielsku, polsku, rosyjsku.<\/span><\/span><\/p>\n

\"kibinai.trakuose.skaniausi\"<\/a><\/p>\n

STARA KULTURA – DZIEDZICTWO KRAJOWEA<\/span><\/h2>\n
Odpowiedzialna jako\u015b\u0107 \/ Responsible quality<\/h5>\n
Kibiny – litewskie danie karaimskie nr 1. Pyszne i bardzo popularne na Litwie.<\/em> <\/strong><\/span><\/h6>\n

Kibiny. Troki. Karaimskie dziedzictwo kulturowe.<\/span><\/h3>\n

Kibiny – Karaimskie dziedzictwo kulturowe. Prawdopodobnie nic dzisiaj nie prezentuje nar\u00f3d tak dobrze jak jedzenie. Musimy by\u0107 wdzi\u0119czni ludziom karaimskim za pyszne, soczyste, a wi\u0119c wszystkie nasze ulubione kibiny.
\nJest wspania\u0142e miejsce na Litwie, gdzie \u017cyj\u0105 Karaimi. Troki to miasto po\u0142o\u017cone oko\u0142o 30 kilometr\u00f3w od Wilna. Jest otoczony jeziorami ze wszystkich stron, a na jednej z wysp jeziora Galwe jest zamek Trocki. Zamek w Trokach zosta\u0142 za\u0142o\u017cony w XIV wieku przez wielkiego ksi\u0119cia litewskiego Giedymina. Wielki ksi\u0105\u017c\u0119 Witold zbudowa\u0142 kolejny – zamek na wyspie – na pocz\u0105tku XV wieku. Wspaniale jest usi\u0105\u015b\u0107 na brzegu jeziora lub przy wygodnym stoliku w restauracji lub kawiarni z kibinem w r\u0119ku, ciesz\u0105c si\u0119 jedzeniem i podziwiaj\u0105c staro\u017cytny zamek na wyspie, wolno p\u0142yn\u0105ce parowce lub mijaj\u0105ce wolno jachty – w ko\u0144cu nic nie mo\u017ce by\u0107 lepszego. Troki, niesamowita przyroda i kibiny.
\nNazwa miasta Troki jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z karaimskim dziedzictwem kulinarnym. W Trokach karaimi rozs\u0142awili kibiny. Jest to ciasto dro\u017cd\u017cowe w kszta\u0142cie p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyca z nadzieniem z jagni\u0119ciny lub wo\u0142owiny, pieczone w piekarniku na blachie. Nie ma tradycyjnego napoju, kt\u00f3ry najlepiej nadaje si\u0119 do jedzenia kibin\u00f3w w kuchni karaimskiej. Kibin pasuje wsz\u0119dzie i zawsze. Jedz\u0105c je, mo\u017cesz popija\u0107 gor\u0105cy naturalny bulion, herbat\u0119, kwas. Alkoholowy Tradycyjny Karaimowy Nap\u00f3j – \u201eTradycyjne Bitters of Karaimi\u201d. Wykonana jest z r\u00f3\u017cnych zi\u00f3\u0142, k\u0142\u0105czy i orientalnych przypraw.
\nWierzono, \u017ce kminowy nap\u00f3j by\u0142 najbardziej odpowiedni dla kibin\u00f3w, ale by\u0142a to fikcja, kt\u00f3ra powsta\u0142a w czasach sowieckich z powodu braku napoj\u00f3w.
\nObecnie w Trokach mieszka oko\u0142o 65 Karaim\u00f3w, a ulica Karaimska jest domem spo\u0142eczno\u015bci tego narodu, szko\u0142\u0105, domem modlitw.<\/p>\n

<\/h3>\n

Dzi\u015b Karaimi tradycyjnie \u017cyj\u0105 na Krymie, w niekt\u00f3rych miastach zachodniej Ukrainy (Lw\u00f3w, Galicja, \u0141uck) w rejonie Trok, na Litwie.
\nKto takie karaimi, kt\u00f3rzy wywarli kulturowy wp\u0142yw na dziedzictwo narod\u00f3w Litwy? Dlaczego w Trokach cz\u0119stujemy go\u015bci kibinami a nie cepelinami?
\nTeraz o wszystkim z rz\u0119du: o Trokach, Karaimach i oczywi\u015bcie o kibinach.
\nPochodzenie Karaim\u00f3w i ich zamieszkanie w Trokach
\nKaraimi wywodz\u0105 si\u0119 ze starych plemion tureckich – kipczk\u00f3w – po\u0142owc\u00f3w, chazar\u00f3w, uzun\u00f3w. Plemiona te utworzy\u0142y niegdy\u015b pot\u0119\u017cny Kaganat Chazarski, kt\u00f3rego ziemia rozprzestrzeni\u0142a si\u0119 nawet na p\u00f3\u0142nocnym wybrze\u017cu Morza Kaspijskiego, a stolica Itila znajdowa\u0142a si\u0119 u uj\u015bcia Wo\u0142gi. Jedn\u0105 z charakterystycznych cech Trok jest to, \u017ce miasto jest zamieszkane przez ma\u0142e narody od ponad 600 lat: jedna z nich – wsp\u00f3lnota karaimska, kt\u00f3ra od wiek\u00f3w zachowa\u0142a tradycje, wiar\u0119, obyczaje i j\u0119zyk. Nie bez powodu Troki nazywane s\u0105 stolic\u0105 wszystkich Karaim\u00f3w Litwy. Historia Karaim\u00f3w z Trokami i Litw\u0105 si\u0119ga 1397-1398. Sta\u0142o si\u0119 to po tym, jak po marszu litewski ksi\u0105\u017c\u0119 Witold wyw\u00f3d\u0142 z Krymu kilka setek karaimskich i tatarskich rodzin. Pocz\u0105tkowo Karaimi byli przetrzymywani w Trokach mi\u0119dzy dwoma zamkami Wielkiego Ksi\u0119cia, w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miasta, na obecnej ulicy Karaim\u00f3w. P\u00f3\u017aniejsze osady karaimskie pojawi\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Poniewie\u017cu, Poswolu, Bir\u017cach, Nowym miescie. Zajmowali si\u0119 rzemios\u0142em, handlem, ale ich g\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0105 by\u0142o to, \u017ce byli osobistymi kucharzami ksi\u0119cia. M\u0119\u017cczy\u017ani s\u0142u\u017cyli r\u00f3wnie\u017c jako stra\u017cnicy ksi\u0119cia Witolda, a tak\u017ce strzegli dost\u0119pu do zamku na wyspie Troki. Kobiety zajmowa\u0142y si\u0119 haftem i rolnictwem, by\u0142y znakomitymi ogrodnikami, zw\u0142aszcza w przypadku niezwyk\u0142ych odmian og\u00f3rka. Karaimi byli r\u00f3wnie\u017c bardzo odwa\u017cni i zas\u0142yn\u0119li w bitwie pod Grunwaldem. Witold wykszta\u0142ci\u0142 swoich lojalnych obro\u0144c\u00f3w i \u017co\u0142nierzy.
\nJak zrozumia\u0142e\u015b, pojawienie si\u0119 Karaim\u00f3w na Litwie jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z imieniem Wielkiego Ksi\u0119cia Litewskiego Witolda. Historycy wspominaj\u0105 o wielkich marszach Witolda przeciwko tatarskiemu zakonowi azowskiemu, podczas kt\u00f3rych w koniecu XIV wieku by\u0142y bitwy armii litewskiej z Tatarami na ich ziemiach i obszarach Solchat. Po zwyci\u0119stwie w tych bitwach ksi\u0105\u017c\u0119 Witold przywi\u00f3z\u0142 383 rodziny karaimskich na Litw\u0119. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z polityk\u0105 Wielkiego ksi\u0119cia Litwy Witolda – osiedlanie pustych teren\u00f3w, budowanie zamk\u00f3w i miast, o\u017cywienie handlu i \u017cycia gospodarczego.
\nWielki ksi\u0105\u017c\u0119 Witold przywi\u00f3z\u0142 Karait\u00f3w na Litw\u0119 jako \u017co\u0142nierzy, porz\u0105dnych i uczciwych s\u0142ug. Osiedli\u0142 ich na wolnej terytoriji mi\u0119dzy p\u00f3\u0142wyspem a zamkami wyspy na obecnej ulicy Karaimsiej. Wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski powierzy\u0142 Karaimom ochron\u0119 zamku. Karaimi byli wielkimi rzemie\u015blnikami, zr\u0119cznymi hodowcami warzyw. Witold da\u0142 im wiele przywilej\u00f3w. Inni, dowiedziawszy si\u0119, \u017ce rodacy dobrze tu \u017cyj\u0105, sami przybyli na Litw\u0119. Karaimi zachowali dot\u0105d sw\u00f3j j\u0119zyk i obyczaje.
\nKaraimi, mieszkaj\u0105c na Litwie, utworzyli odr\u0119bn\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107, zwan\u0105 Jymat. Karaimi ksi\u0119cia Witolda nazywali Vatat Bij. T\u0142umacz\u0105c z ich j\u0119zyka oznacza \u201ekr\u00f3l, kt\u00f3ry mia\u017cd\u017cy wrog\u00f3w\u201d. Karaimi bardzo go szanowali i czcz\u0105 do dzi\u015b.
\nKaraimi sk\u0142adali si\u0119 z dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych grup: \u017co\u0142nierzy i cywil\u00f3w. \u017bo\u0142nierze strzegli zamk\u00f3w i mostu prowadz\u0105cego do zameku na wyspie, a ludno\u015b\u0107 cywilna w wi\u0119kszo\u015bci pracowa\u0142a. Znani byli z ogrodnictwa i hodowli zwierz\u0105t. Podobnie jak inni mieszka\u0144cy miasta, karaimi zajmowali si\u0119 rzemios\u0142em, handlem, utrzymywali karczmy.
\nWielki ksi\u0105\u017c\u0119 Witold i inni w\u0142adcy Litwy wyrazili zaufanie do Karaim\u00f3w, nadaj\u0105c im przywileje wsp\u00f3lnotowe. W 1441 r. Wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski Kazimierz Jagiello\u0144czyk nada\u0142 im prawa miejskie Magdeburga. Dzi\u0119ki samorz\u0105dom karaimi mogli zbudowa\u0107 dom modlitw, wyznawa\u0107 swoj\u0105 religi\u0119, podtrzymywa\u0107 kultur\u0119 i zwyczaje. Byli oni bezpo\u015brednio podporz\u0105dkowani wybranemu przez siebie szefowi Trok, maj\u0105cemu w\u0142adz\u0119 administracyjn\u0105 i prawn\u0105.
\nWi\u0119c w Trokach powsta\u0142y dwie niezale\u017cne cz\u0119\u015bci spo\u0142eczne, z odr\u0119bnymi prawami samorz\u0105dowymi Magdeburga, wyznaczonymi terytoriami, w\u0142adz\u0105, symbolik\u0105, a nawet nazwami – Wielkimi i Ma\u0142ymi Miastami.
\nKaraimi, jako nar\u00f3d i karaimizm jako religia, wywodz\u0105 si\u0119 ze s\u0142owa \u201ekara\u201d, co oznacza \u201eczytaj Pismo \u015awi\u0119te\u201d. Wiara Karaim\u00f3w jest w zasadzie wiar\u0105 Starego Testamentu, opart\u0105 wy\u0142\u0105cznie na prawdach Biblii, i nie uznaj\u0105 \u017cadnego komentowania tych \u015bwi\u0119tych tekst\u00f3w przez autorytet\u00f3w. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce karaimska doktryna religii powsta\u0142a w VIII wieku w Mezopotamii.<\/p>\n

Kienesa – Karaimski Dom Modlitwy<\/span><\/h3>\n

W Trokach pierwsze karaimskie sanktuarium kienesa zosta\u0142o zbudowane w XV wieku. By\u0142 wielokrotnie spalany, uszkadzany i odbudowywany. Obecna kienesa zosta\u0142a zrekonstruowana w 1904 roku. Prace zosta\u0142y wykonane z inicjatywy \u012f zebranych funduszy karaimskiego ksi\u0119dza Feliksa Maleckisa. Przyczyni\u0142 si\u0119 do tego r\u00f3wnie\u017c in\u017cynier Michai\u0142 Prozorow.
\nKienesa w kszta\u0142cie kwadratu to jednopi\u0119trowy, dwupokojowy budynek. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce podczas kultu m\u0119\u017cczy\u017ani i kobiety powinni znajdowa\u0107 si\u0119 w oddzielnych pomieszczeniach. Wewn\u0105trz m\u0119\u017cczy\u017cni popadali z ganku. Na tym samym ganku znajduj\u0105 si\u0119 schodki na balkon dla kobiet. Balkon jest utrzymywany przez 4 drewniane kolumny. Sufity wewn\u0119trzne – o\u015bmiok\u0105tna kopu\u0142a. poczw\u00f3rny dach, dwustopniowy, nad nim czworok\u0105tna lampa.
\nKienesa to nie tylko dom modlitwy, ale tak\u017ce centrum duchowego \u017cycia Karaim\u00f3w. Najbardziej uroczyst\u0105 ceremoni\u0105 do tej pory jest \u015blub zwany \u201etoj\u201d. Z okazji narodzin dziewczynki odbywa si\u0119 \u201ekutlamach\u201d – modlitwa b\u0142ogos\u0142awie\u0144cza i nadanie imiona. Z okazji narodzin ch\u0142opca uroczysto\u015bci by\u0142y jeszcze wi\u0119ksze. Imi\u0119 dziecka jest publikowane w kienesie. Zazwyczaj facet \u015bpiewa specjaln\u0105 piosenk\u0119 na t\u0119 okazj\u0119.
\nJednym z najs\u0142ynniejszych karaim\u00f3w na Litwie by\u0142 doktor Haji Seraya Chan Shashala, kt\u00f3ry \u017cy\u0142 na prze\u0142omie XIX i XX wieku. By\u0142y krymski, a p\u00f3\u017aniej polski i litewski karaimski duchowny, zwany \u201ehachanem\u201d. Shapshalas to s\u0142ynna duchowa i kulturowa posta\u0107 litewskich Karaim\u00f3w. Karaimska ekspozycja etnograficzna zosta\u0142a zbudowana na podstawie jego osobistej kolekcji.
\nNale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na drewniane domy Karaim\u00f3w w Trokach. Wiele z nich z trzema oknami. Wed\u0142ug legendy, po zwyci\u0119stwie bitwy pod Grunwaldem Witold postanowi\u0142 podzi\u0119kowa\u0107 wszystkim, kt\u00f3rzy wzi\u0119li udzia\u0142 w bitwie i pomogli wygra\u0107.
\nKaraimski staruszkiem przyszed\u0142 do Witolda:
\n– D\u0142ugich lat rz\u0105dzenia tobie, m\u0105dry i sprawiedliwy pan!
\n\u201eDzi\u0119kuj\u0119 za \u017cyczenia, wierny\u201d – odpowiedzia\u0142 w\u0142adca. – Twoja kolej przysz\u0142a, by poprosi\u0107 ludzi o wierno\u015b\u0107 i odwag\u0119. Spe\u0142ni\u0119 wszystko, co jest w mojej mocy.
\n– Wiem, wielki ksi\u0105\u017c\u0119, \u017ce to zwyci\u0119stwo by\u0142o bardzo trudne i \u017ce d\u0142ugo potrwa leczenie wszystkich ran. Nie b\u0119d\u0119 prosi\u0142 o z\u0142oto, srebro i ziemi\u0119, nagrodzi\u0142e\u015b nas. Nasz\u0105 pro\u015bb\u0105 by\u0142oby pozwoli\u0107 nam zbudowa\u0107 nowy dom w ma\u0142ym miasteczku z trzema oknami.
\nZaskoczony Witold, s\u0142ysz\u0105c tak\u0105 niezwyk\u0142\u0105 pro\u015bb\u0119, zapyta\u0142:
\n– Ryzykowa\u0142e\u015b swoje \u017cycie tylko z tego powodu?
\n\u201eNie, wielki ksi\u0119ciu\u201d – powiedzia\u0142 starzec – \u201enie z powodu, a wedle pokoju, poniewa\u017c z\u0142y pok\u00f3j jest zawsze lepszy ni\u017c dobre wojny\u201d. Nasza pro\u015bba oznacza\u0142aby, \u017ce ka\u017cdy, kto zobaczy dom z trzema oknami, b\u0119dzie wiedzia\u0142, \u017ce jest czczony przez Boga, jest zawsze wierny wobec ksi\u0119cia i zawsze przyjmuje go\u015bci.
\nSpodoba\u0142y si\u0119 s\u0142owa dla Witolda i tylko dla Karaim\u00f3w pozwoli\u0142 zbudowa\u0107 dom w Trokach z trzema oknami za ich wierno\u015b\u0107..<\/p>\n

Kibiny – specjalny karaimskim prezentem dla Litwy<\/span><\/h3>\n

Karaimskie kobiety s\u0105 znane jako dobre gospodynie, dzi\u0119ki ich pracowito\u015bci kuchnia karaimska przetrwa\u0142a do dzi\u015b. Oparty jest na cie\u015bcie i produktach mi\u0119snych. Karaimi maj\u0105 r\u00f3\u017cnorodne dania narodowe. Niekt\u00f3re z nich po\u015bwi\u0119cone na codzienny, inne na \u015bwi\u0105teczny st\u00f3\u0142, zwykle zwi\u0105zane z \u015bwi\u0119tami religijnymi. Jedn\u0105 z najs\u0142ynniejszych na Litwie jest kybyn (lub \u201ekibin\u201d).
\nKibiny, Kybyny, Kibyny (kybyn \u2013 karaimski, kibin – litewski) karaimskie wypieki. Jest to jedna z najbardziej znanych potraw karaimskich. S\u0105 to piero\u017cki w kszta\u0142cie p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyca z posiekan\u0105 baranin\u0105 i nadzieniem cebulowym.
\nTa wspania\u0142a potrawa sta\u0142a si\u0119 bardzo popularna na Litwie dzi\u0119ki wielkiemu ksi\u0119ciu Witoldowi. W latach 1397-1398 Karaimi osiedlili si\u0119 w WKL. Piekli specjalne ciasta z jagni\u0119cin\u0105 – kibiny. Takie ciasta lubi\u0142 Witold i jego podw\u0142adni, to danie sta\u0142o si\u0119 sta\u0142ym na stole ksi\u0119cia.
\nW 1997 r. na Litwie obchodzono rocznic\u0119 600-letniego osiedla Karaim\u00f3w i Tatar\u00f3w w Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim. Obecnie w Trokach \u017cyje oko\u0142o 65 Karaim\u00f3w. Karaimi z Trok\u00f3w zachowali sw\u00f3j j\u0119zyk, swoje pismo, wychowali wielu s\u0142awnych uczonych i postaci kulturalnych. Ze wzgl\u0119du na szeroki wp\u0142yw kulturowy spo\u0142eczno\u015bci karaimskiej kibiny weszli do kuchni litewskiej.
\nDzisiaj wi\u0119kszo\u015b\u0107 Litwin\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce to ich danie narodowe. Dziwi to, \u017ce na Litwie by\u0142o nie wi\u0119cej ni\u017c 2-3 tysi\u0105ce Karaim\u00f3w, a ich ciasta zachwyci\u0142y ca\u0142y kraj. Kibiny s\u0105 bardzo popularne na Litwie. Karaimie wyznaj\u0105 karaimizm, specjaln\u0105 form\u0119 judaizmu, jedz\u0105 tylko jagni\u0119 ze swoich religijnie dozwolonych mi\u0119s. Kibin, kt\u00f3rego farsz jest z jagni\u0119ciny – czyli 100 procentowy Karaimski kibin, ale w nowym osadliu, bior\u0105c pod uwag\u0119 miejscow\u0105 hodowl\u0119 zwierz\u0105t i smak nowych gospodarzy, Karaimi zacz\u0119li piec kibiny nie tylko z jagni\u0119cin\u0105, ale tak\u017ce z mi\u0119sem drobiowym. Z tego powodu dzisiaj w karaimskich kawiarniach i restauracjach oferowane b\u0119d\u0105 najsmaczniejsze kibiny z prza\u015bnego ciasta z r\u00f3\u017cnymi nadzieniami (wieprzowina, dziczyzna, wo\u0142owina, baranina, indyk, kurczak, grzyby itp.). Obecnie to pyszne danie jest bardzo popularne i ma wiele r\u00f3\u017cnych wariant\u00f3w. Teraz mo\u017cna znale\u017a\u0107 kibinai ze s\u0142odkim nadzieniem, twarogiem i warzywami. Kszta\u0142t kibin\u00f3w jest podobny do p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyca, a ich rozmiar jest podobny do wielko\u015bci tradycyjnego czebureka.
\nKoniecznie spr\u00f3buj tego dania – nie po\u017ca\u0142ujesz! Tutaj na Litwie kibiny kochaj\u0105 i doceniaj\u0105. Smakuje z piwem lub bulionem – po prostu fantastyczny smak! \u0141atwo je zrobi\u0107. Kibiny to wspania\u0142e danie dla Ciebie i Twoich go\u015bci. Piero\u017cki z chrupi\u0105cym ciastem i \u0142agodnym, soczystym, mi\u0119kkim nadzieniem rozpuszczaj\u0105 si\u0119 w buzi. Ponadto kibiny nie trac\u0105 doskona\u0142ego smaku, nawet gdy s\u0105 zimne, mo\u017cna je zabra\u0107 ze sob\u0105 w podr\u00f3\u017c lub na obiad. S\u0105 wyj\u0105tkowe: wyj\u0105tkowo smaczne, chrupi\u0105ce, soczyste i bardzo sytne !!!<\/p>\n

Historyczna Litewska gastronomia<\/strong><\/p>\n

PIERO\u017bKI. KIBINY. PIELMIENI. WARENIKI.<\/strong><\/span><\/h3>\n

Jaka jest historia, wszyscy wiemy, wi\u0119c kiedy m\u00f3wimy o historii gastronomii, zaczynamy od poj\u0119cia gastronomii, znajdujemy definicj\u0119 w \u017ar\u00f3d\u0142ach internetowych.
\nGastronomia (franc. gastronomie), napisana w XVII wieku dla sztuki kulinarnej; to nauka o \u017celaznym prawie brzusznym: gastro <gr. gaster, gastros – brzuch, \u017co\u0142\u0105dek + nomie analogiczne do astronomii – nauka o prawach cia\u0142a niebieskiego: 1. nauka gotowania; 2. \u017cywno\u015b\u0107 gotowa do spo\u017cycia – mas\u0142o, ser, kie\u0142basa, mi\u0119so, ryby, sa\u0142atki, kawior, napoje.
\nJednoznacznie kibiny s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 gastronomii, a nauka o produkcji kibin\u00f3w jest cz\u0119\u015bci\u0105 gastronomii spo\u0142ecznej, kt\u00f3ra obejmuje histori\u0119 gastronomii.
\nKibiny, kt\u00f3re Karaimi przekazali Litwie s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 litewskiej gastronomii historycznej. Musimy by\u0107 wdzi\u0119czni tym ludziom za te wszystkie ulubione ciasta. Wk\u0142ad spo\u0142eczno\u015bci karaimskiej w historyczn\u0105 gastronomi\u0119 Litwy jest oczywisty i niezaprzeczalny.
\nZauwa\u017cono, \u017ce kibiny jakby w piekarniku pieczone pielmeni. W rzeczywisto\u015bci s\u0105 podobne, s\u0105 arcydzie\u0142ami gastronomii historycznej, kt\u00f3ra jest \u201eukryta\u201d w obecnych codziennych potrawach. Bracia kibin\u00f3w s\u0105 mniejsi pielmeni.
\nKiedy pielmeni, wareniki pokocha\u0142 nasz kraj dok\u0142adnie nie wiadomo. Bezspornie wydarzy\u0142o to si\u0119 dawno temu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 wypiek\u00f3w z ciasta pszennego trafia na Litw\u0119 wraz z pierwsz\u0105 pszenic\u0105. Kolejna znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 gastronomii historycznej zosta\u0142a wzi\u0119ta z XIV i XV wieku przez \u201epo\u0142udniowych\u201d Tatar\u00f3w, Karaim\u00f3w i \u017byd\u00f3w.
\nPielmeni. Pielmeni maj\u0105 tureckie pochodzenie, ale ,,Kundum\u201c to s\u0142owo tatarskie przet\u0142umaczone jako \u201e\u015bwi\u0105teczne danie\u201d. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce malarz, historyk obyczaj\u00f3w Suwalszczyzny Aleksander Osipowicz, pisa\u0142 o Tatarach w 1868 r .: \u201e\u2026 pr\u00f3bowali te\u017c ludowych przysmak\u00f3w – pielmeni. To posiekane no\u017cem mi\u0119so owini\u0119te w ciasto z jagni\u0119cin\u0105, pieprzem i cebul\u0105. W Warszawie nazywaj\u0105 to litewskimi pielme\u0144mi, bardziej poprawnie – tatarskimi. \u015awietne pielmeni, bardzo smaczne, ale trzeba wiedzie\u0107, jak je zrobi\u0107, cho\u0107 to bardzo proste danie. Je si\u0119 ich \u0142y\u017ck\u0105. Najwa\u017cniejsze jest wzi\u0105\u015b\u0107 do buzi ca\u0142y pielmen nie rozk\u0105suj\u0105c go i nie rozlewaj\u0105c soku. W latach 80. i 90. XX wieku w domach Tatar\u00f3w w Suwa\u0142kach do pierog\u00f3w stosowano mi\u0119so z t\u0142uszczem nerkowym.
\nCiasto musia\u0142o by\u0107 bardzo cienkie, ale nie do rozerwania, aby t\u0142uszcz nie wyciek\u0142. Z\u0119bate kraw\u0119dzie pielmeni. Podawano do nich chrzan, ale nie polewano mas\u0142em\u2026 \u201d
\nNajstarsze przepisy warenik\u00f3w znalezione na Litwie w ksi\u0105\u017cce kuchara Rad\u017awi\u0142\u0142\u00f3w z XVII wieku. Jest to bardzo podobne na pielmeni ale nie takie same danie. Wareniki mog\u0105 by\u0107 dwojakiego rodzaju w zale\u017cno\u015bci od wyboru ciasta. Mog\u0105 by\u0107 wykonane z dro\u017cd\u017cowego ciasta i bez dro\u017cd\u017cowego.
\nW XIX wieku te potrawy z ciasta by\u0142y bardzo popularne w\u015br\u00f3d s\u0142ynnych litewskich szlachcic\u00f3w Tyszkiewicz\u00f3w. S\u0142ynny intelektualista, jeden z tw\u00f3rc\u00f3w Muzeum Staro\u017cytno\u015bci w Wilnie, Eustachij Tyszkiewicz rozpowszechni\u0142 przepis w Wilnie. Na cze\u015b\u0107 szlachcica danie wci\u0105\u017c nazywa si\u0119 Tyszkiewiczskimi pielme\u0144mi (czasem litewskimi). Charakterystyczne litewskiej kuchni, nadzienie tych pielmeni \u201ewzbogacono\u201d grzybami le\u015bnymi. Autentyczny przepis na danie znajduje si\u0119 w ksi\u0105\u017cce Wincentyny Zawadzkiej (1907 r.) \u201eLitewski kucharz\u201d.<\/p>\n

Oto niezwyk\u0142a i ciekawa \u015bcie\u017cka pielmeni, warenik\u00f3w. Prawdopodobnie przyby\u0142 do naszego kraju z \u201epo\u0142udniow\u0105\u201d, zintegrowan\u0105 z lokaln\u0105 kultur\u0105 gastronomiczn\u0105, a dzi\u0119ki szlachcie zachowa\u0142y si\u0119 autentyczne pisemne przepisy.
\nOto ciekawa historia o naszych ulubionych ciastach w litewskiej gastronomii historycznej.
\nhttp:\/\/www.lietuviuzodynas.lt\/terminai\/Gastronomija<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0tel. +37069061010 , info@kibinaivilniuje.lt, www.trakukibinai.lt M\u00f3wimy po litewsku, angielsku, polsku, rosyjsku. STARA KULTURA – DZIEDZICTWO KRAJOWEA Odpowiedzialna jako\u015b\u0107 \/ Responsible quality Kibiny – litewskie danie karaimskie nr 1. Pyszne i bardzo popularne na Litwie. Kibiny. Troki. Karaimskie dziedzictwo kulturowe. Kibiny – Karaimskie dziedzictwo kulturowe. Prawdopodobnie nic dzisiaj nie prezentuje nar\u00f3d tak dobrze jak jedzenie. Musimy<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kibinaivilniuje.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/134"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kibinaivilniuje.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kibinaivilniuje.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibinaivilniuje.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kibinaivilniuje.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=134"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/kibinaivilniuje.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":398,"href":"https:\/\/kibinaivilniuje.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/134\/revisions\/398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kibinaivilniuje.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}